Karol Szajnocha - Lechicki poczatek Polski


Najważniejsze tezy postawione w książce Karola Szajnochy "Lechicki początek Polski":

[Plik z książką: do pobrania w dziale Biblioteka]

  1. Historia żadnego narodu nie zaczyna się tak tajemniczo jak Polaków, co prawda podobne kłopoty mieli Rosjanie, jednak oni odkryli naukowe „ początki” swojego narodu,
  2. Głównym problemem do rozwiązania jest kwestia skąd na terenach dzisiejszej Polski znaleźli się Lachowie, których uważamy za praprzodków narodu polskiego.
  3. Kim byli Lachowie według niektórych historyków polskich:Problem pochodzenia Lachów był istotnym problemem dla polskiej historiografii, tak naprawdę ich pochodzenia poszukiwano wszędzie na wschodzie i zachodzie, daleko i blisko.
    1. przybysze znad Elby,
    2. Celtowie,
    3. plemię Awarów,
    4. sam wielki Lelewel nie był w stanie odpowiedzieć na to pytanie.
  4.  Problem pochodzenia Lachów był istotnym problemem dla polskiej historiografii, tak naprawdę ich pochodzenia poszukiwano wszędzie na wschodzie i zachodzie, daleko i blisko.
  5. Jedyną osobą, która z przekonaniem głosiła skandynawskie pochodzenie Lachów był Czacki. Jednak w XIX wieku teoria ta została całkowicie odrzucona.
  6. Autor książki wspiera jednak ten kierunek historycznego wyjaśnienia. Wiele krajów tego  regionu, jak na przykład Rosja, było kolonizowanych przez plemiona skandynawskie.
  7. Dowody na normandzkie pochodzenie Lachów

słowo lach:

  1. tłumaczenie słowa Lach: wyraz skandynawski oznaczający towarzystwo, towarzysza,
  2. sposób wymowy: pisano lag ale g wymawiano jako ch tak jak to jest w języku niemieckim, według autora rozprawy taki sposób wymowy obowiązywał również w Skandynawii,
  3. słowo lach oznaczało także prawo, lachman – prawnik lub sędzia lub towarzysz
  4. może ono oznaczać również spółkę, układ , braterstwo,
  5. w przeszłości w językach skandynawskich nie używano końcówki „man” tak więc słowo lachman było używane w krótkiej formie lach
  6. często słowo spotykane na kamieniach i napisach runicznych
  7. rzeczownik lach łączył się z innymi rzeczownikami i tworzył wyrażenia, które wszystkie w ogólności dotyczyły towarzystwa np. Broed- lach – towarzysz stołowy
  8. uważa się, że ten wyraz ze względu na ogromną częstotliwość używania był niezwykle ważny

 Towarzystwo jako instytucja STAROGERMAŃSKA

a)       już Tacyt wspomina o towarzystwie czyli comitatus

b)      jednak w plemionach germańskich również taka instytucja funkcjonowała, naczelnicy plemion germańskich za pomocą towarzyszy podbijali i kolonizowali tereny,

c)       np. książęta spędzali kilka lat swojego życia wśród towarzyszów, dopiero po takim okresie mogli on zasiadać przy stole ojca jako równi ludzie,

d)      rycerstwo towarzyskie było rycerstwem opartym na dobrowolności,

e)       aby utrzymać dyscyplinę ustanawiano ustawy towarzyszów, były to zasady zachowania w obozie i w czasie pokoju, które towarzysze sami ustanawiali i sami egzekwowali,

f)        każdy z dowódców choćby miał być najpotężniejszym królem musiał zostać obwołany dowódcą przez towarzystwo, stając się dowódcą „stowarzyszenia zbrojnego”

g)       niektóre „ stowarzyszenia zbrojne” stały się zaczątkami narodów- np. Frankowie, Allemanowie,

h)      instytucja towarzystw najbardziej uwidoczniona była na północy Europy

„Towarzyskość” północna

a)       ta niezwykła prężność i żywotność tego rodzaju stowarzyszeń na północy wynikała z małego zagęszczenia ludności. Autor wychodzi z założenia, że ludzie żyjący jakoby na pustyni chętniej się stowarzyszają,

b)      cała początkowa historia tych narodów jest pełna wspomnień o takich organizacjach,

c)       na północy słowo towarzystwo zastąpione zostało słowem lach,

d)      lach używano również jako określenie żołnierza,

e)       różnica między towarzystwami starogermańskimi a skandynawskimi

  1. wynikały one przede wszystkim z natury
  2. Skandynawowie wodza wyszukiwali w swoich szeregach, a starogermanowie „zgłaszali” się do odpowiedniej według nich osoby i obwoływali go naczelnikiem
  3. z tego wynikało poczucie wolności i równości w stowarzyszeniach skandynawskich, tam każdy był równy samemu naczelnikowi
  • Bannici, ut-lachy, Czechy, wrogi

a)       ekspansja ludów skandynawskich wynikała albo z podbojów albo z konieczności- głód, nadwyżka ludności

b)      spotykano również wygnanie za zbrodnię- banita –zbrodniarz łączył się z innymi i tworzyli towarzystwo rozbójnicze,

c)       według niektórych przekazów, ciągnięto losy kto ma opuścić ziemię rodzinną i udać się na banicję,

d)      ojcowie wyrzucali swoich synów zostawiając jednego, który miał po nim dziedziczyć,

e)       do najsłynniejszych banitów należą Henigst, Horsa, Hastings, Normandyi Rollo , ten ostatni wygnany został za karę, pozostali to banici z losowania

f)        według języków skandynawskich banita to utlag, warg, skoegmadr lub skoeg

  1. utlag- czyli inaczej ut-lach- oznaczał człowiek wyjęty spod prawa
  2. warg oznaczał wilka, w Skandynawii mówiono że dano komuś głowę wilczą- czyli obwołano go banitą, często kojarzono to również ze słowem wrag czyli wróg
  3. skoegmandr/ skoeg – pochodzi o d słowa skoeg, który oznacza las, wyraża człowieka leśnego, rozbójnika
  4. przemiany lingwistyczne, któremu podlegały te wyrazy doprowadziły do utworzenia z nich słowa Czech lub czach
  • Północne związki braterskie

a)       w  Skandynawii istniał zwyczaj, że dzieci pańskie nie wychowywał się z rodzicami, a u ubogi ludzi, dla których  wychowanie panicza był  obowiązkiem pańszczyźnianym, posiadali oni jeszcze dodatkowo swoje dzieci- często synowie pańscy i ubodzy zaprzyjaźniali się i stawali się związkiem braci mlecznych czyli fost- braedra- lach

b)      często dochodziło do związków, w których dotychczasowi przeciwnicy stawali się przyjaciółmi,

c)       często ludzie mogli poznać się w podróży, na zgromadzeniach publicznych, ucztach i w ten sposób zawierali związki,

d)      każdemu z takich związków towarzyszyło uroczyste ślubowanie, każdy ze związków miał swoje zasady, na znak ceremonii kładli sobie gałązki darni, upuszczali sobie krwi z ręki i mazali nią swoją broń lub dodawaną ją do kielich

e)       kobiety nie były dopuszczane do zgromadzeń jako te które powodują niezgodę

f)        najsłynniejszym stowarzyszeniem było bractwo Jumskie:

  1. gród Jum leżał nad ujściem Odry, w pobliżu dzisiejszej miejscowości Wolin
  2. dziś określilibyśmy bractwo Jumskie jako rodzaj Siczy Zaporoskiej
  3. największy rozkwit przypada na X wiek
  4. organizował to znany w skandynawskich podaniach Palnatokko, miał uzyskać pozwolenie króla Bolesława Chrobrego na organizację grodu Jum, zamieszkiwali go Lachowie Jumscy, którzy w świecie słynęli z odwagi i niezważania na zagrożenia
  5. po utworzeniu grodu ustalone zostały określone zasady:

  i.      nikt nie mógł być przyjęty do grodu jeżeli nie miał ukończonych 15 lat, lub więcej niż 50

  ii.      nie dopuszczani byli ludzie tchórzliwi

  iii.      każdy miał obowiązek pomścić śmierć współtowarzysza

  iv.      nie wolno było dawać przyczyny do waśni lub niezgody,

  v.      Palnatokko miał być informowany o wszystkim pierwszy

  vi.      pod sąd założyciela podlegały sprawy ojcobójstwa, bratobójstwa, lub gdy członek społeczności zabił swojego towarzysza

  vii.      członkowie społeczności żyli w bezżenności, gdyż do grodu nie mogły wchodzić kobiety

  viii.      nikt bez wiedzy Palnatoki nie mógł opuścić grodu na dłużej niż 3 dni

  ix.      łupy wystawiane były na sprzedaż a pieniądze dzielono po równo między załogę

 x.      nie wolno było używać obelżywych słów

 xi.      jedynie waleczność predestynowała do bycia członkiem społeczności

  1. społeczność po śmierci założyciela powoli degenerowała się, a historia tego miejsca zakończyła się wraz z najazdem na nie  norweskiego księcia Hakona, który rozbił Lachów jumskich.

Podboje Skandynawskie- wielka ekspansja. W 1013 r. Anglia, Dania  i Norwegia to już państwa normańskie. Włada nimi Swen, który pojął za żonę siostrę Bolesława Chrobrego – I króla Polski. Z tego związku urodziło się dwóch synów- Harald i Knut. Ten ostatni w historii uznawany był za wielkiego i mądrego króla, jednego z najlepszych monarchów swoich czasów. Pomimo niewielkiej jak na owe czasy liczby ludności, Normanowie organizowali niezwykle dużo wypraw wojennych. Było to spowodowane dwoma czynnikami . Po pierwsze instytucją towarzystwa, które zapewniało sprawność, sprężystość i energię, a z drugiej podobne poczynania wymuszane były przez emigrację, po wyprawach Normanowie często osadzali się na podbitym terenie.

  „Lachowie- towarzysze” Knuta była ich ogromna ilość, ok. 6000, zlepek różnych narodów i stanów, królewicze i ubodzy, każdy z nich wykonywał tę samą pracę, nawet przy swoich koniach pracowali samodzielnie. Mieli własny sąd , który mógł sądzić nawet samego króla. Żyli oni w mniejszych grupach czyli wiecach.

Mieli również własne prawo tzw. prawo grodzkie króla Knuta. Kary to np.

  • gorsze miejsce u stołu ( każdy zasiadał według lat swojej służby),
  • wykluczenie z towarzystwa,

Najważniejszą zasadą była wzajemna pomoc towarzyszy. Za umyślne zaatakowanie jednego z lachów skazywano na banicje, a w sytuacji gdy po zesłaniu skazany spotkał się ze swoim dawnym towarzyszem, ten miał prawo go zaatakować i zabić.

Na dworze króla Bolesława Chrobrego również istniały podobne zasady co do zasiadania przy stole, według opowieści Lachowie Knuta również gościli na dworze polskiego króla.

 

Wyprawy Normanów:

  1. V w. – Normanowie Duńscy zakładają rzeszę państewek, które później stały się Anglią,
  2. 516 r.- wyprawa Danów na brzeg francuski,
  3. VI w. – Normanowie przechodzą przez Karpaty i Dunaj ku Adriatykowi,
  4. VIII, IX, X w. – ataki na Anglię i ostateczne jej podbicie,
  5. IX w. – najazdy na wybrzeża Niemiec i Francji i opanowanie ziem nadmorskich – fryzyjskich, niderlandzkie, Normandia, która rządzona była przez Rollona
  6. Poł. IX w. – Waregowie zakładają księstwo ruskie,
  7. Poł. IX w. – Normanowie zajmują pobrzeża i wyspy szkockie, część Irlandii i okolice podbiegunowe, Islandię, i daleką Grenlandię, pierwsze odkrycie Ameryki. Inne plemiona zaatakowały Akwitanię, Hiszpanię, Portugalię, Italię oraz dotarli do Afryki. Szwedzi i Duńczycy podbili Finlandię, Kurlandię i Estonię.
  8. X w.- Normanowie grasują po wybrzeżach Morza Kaspijskiego,
  9. XI w. – zajmują Italię płd.  i założone zostało późniejsze księstwo Neapolu i Sycylii.

Według opisów ludy w Europie miały zanosić modły do Boga o uchronienie ich od napadu Normanów, którzy w swoich atakach wykorzystywali rzeki, po których wpływali w głąb lądu.

K. Szajnocha po tym wywodzie zadał pytanie, skoro wszystkie kraje zostały zaatakowane przez Normanów, a tylko sama Polska miałaby nie mieć z nimi kontaktu.  Jest to teza trudna do uwierzenia. Słowiańskie Pomorze leży bliżej niż inne kraje państw normańskich i aż do X wieku nie należała do żadnych z państw, nie miała więc żadnej obrony. Autor zakłada, że normańscy Lachowie to ci sami Lachowie, którzy zakładają polski kraj.

 

Lachowie w Polsce.

Lachowie polscy:

  • Niesłowiańskie pochodzenie,
  • Przybysze znad morza,
  • Bracia, towarzysze na wzór lachów północnych,
  • Rycerstwo sprzymierzone wzorowane na towarzyszach Knuta,
  • Przebiegli jak Normanowie,
  • Bracia z Rusami,

Polaków Lachami nazywali Rusini, którzy znali to słowo z własnego języka.

  1. Według kronik Nestora Lachowie to nie Słowianie, stąd możemy wysnuć koncepcję, że Lachowie to przybysze z północy,
  2. Lachowie obsiedli wybrzeże, też Długosz uważał, że Pomorzanie to zlepek innych narodów, szczególnie północnych,
  3. Lechici według kronik polskich nie mieli pana, tak jak Normanowie,
  4. Według Kadłubka „ Leszko znaczy tyle co chytry”. Leszko czyli zdrobnienie od Lech, a to z kolei oznacza tyle co Lach. Leszko od słowa laegu czyli chytry. Lachowie – towarzysze podstępni, podobnie postrzegani byli Lachowie nad Wisłą
  5. Opowieść o Lechu , Czechu i Rusie
    1. Lech od lach , Norman, lach słowo starsze od wareg
    2. Rus- od Waregów, wareg czyli sprzymierzeniec, towarzysz,
    3. Lech to starszy brat Rusa
    4. Braterstwo między Lechem  i  Rusem- wspólne północne pochodzenie
    5. Także Czech ma normańskie pochodzenie- skoegh po przemianach w pisowni i w  wymowie oznacza czech czyli wygnany z kraju, morderca, banita.
    6.  Według opisów Słowianie przesiedlają się na południe może pod wpływem napływu coraz większej ilości banitów z północy
    7. Skąd przyszli ?
      1. Jest to zlepek narodów, Szwedzi, Gotowie, Sasi , Danowie, Sarmaci, o przyjściu Sasów pisali Gall Anonim i saski kronikarz Werner.
      2. Okolice ujścia Wisły i tereny na wschód nosiły kiedyś nazwę Reidgothyi- jest to podobna nazwa do nazwy Danów i Danii, która pojawia się w skandynawskich kronikach. Tamte tereny nazwane Reidgothyią, można stąd wysnuć wniosek, iż ujście Wisły to drugi kraj „ szybkich Danów”
      3. Lechici zwani inaczej Wandalitami. Nazwa ta pochodzi od Wandala. Wandalitami nazywano również mieszkańców północnej Danii. W kronikach starożytnych nazywani byli oni                 „ najwybitniejszy naród duński, zdobywcy wschodnich krain bałtyckich”,
      4. Gdańsk – nazwa ta to zabytek imienia i panowania duńskiego władcy o imieniu Dańsk, Dańsko,
      5. Jordanes lokuje u ujścia Wisły plemię Vidivari- lud białych ludzi, tak nazywani byli Danowie.
      6. Już w X wieku Duńczycy i Polacy w sojuszu, gdy Mieczysław czyli Burisław nawiązał związki z domem duńskim, wówczas była mowa o zachowaniu starożytnych sojuszy,
      7. Sarmaci- zlepek narodów normańskich- w kronikach niemieckich  „ Sarmaci to tyle co Normanowie”. Sarmaci jest to nazwa tożsama z Reidgothią bo sar oznacza szybki, mende – gmina.
      8. Goci – nazwa mieszkańców płd. Szwecji i Gotlandii,

    W tak dużej ilości plemion musiał powstać jeden naród  czyli Lachowie.

W Polsce pojawili się oni wpływając od Morza Bałtyckiego, przez Odrę i Wisłę dotarli do Warty, Noteć i nad jezioro Gopło i osiedlili się w państwie Polan. Ok. VI i VII w. zbudowali Gniazdo lechickie - „Gniazdo” czyli zamek, twierdza- według autora jest to moment założenia Gniezna, w miejscu założenia orlego gniazda- w symbolice skandynawskiej biały orzeł jest niezwykle istotnym symbolem.

Kadłubek w kronice pisał, że w pewnym momencie przychodzą Gallowie, którzy z powodu przeludnienia pojawiają się. Autor uważa, że ci Gallowie w opisie to właśnie Normanowie. Często w innych stronach byli oni tak nazywani. Kadłubek pisał też, że Gallowie cały świat zawładnęli. Według kronikarza,  u nas doszło do przymierza Normanów- Lachów z dawniejszymi władcami ziem polskich.

 

 

 

Krakus – według badań był Gotem,

Krak jest to imię skandynawskie, pochodzi od słowa kruk, wrona lub młodzieniec, karzełek, krok, burzyciel lub Grek.

Krak był najpierw naczelnikiem wypraw na Grecję, organizator i założyciel miast i grodów w okolicach zakarpackich. Normanowie zawsze budowali na podbitych terenach grody, obwarowania, organizowali obronę kraju . Stąd też w kronikach pojawia się twierdzenie, że ludy podbite wolały ulegać Normanom, niż podlegać nieudolnym książętom krajowym.

Krak obrany królem przez braci Lechitów, uchwalał prawa, nadawał ustawy, założył podwaliny przyszłego państwa, jego główną zasługą jest zabicie smoka. Przekaz ten podobny do podań tradycji germańsko- skandynawskiej. Zabicie smoka to symboliczne zdobycie grodu. Oczywiście udało się to uczynić fortelem. Założone miasto Kraków- tam gdzie byli Normanowie zawsze powstawały Krakowy.

Wanda

Imię z języka normańskiego- woda, ściana, obrót, boleść, dbałość, wędka.

U żadnego plemienia słowiańskiego nie panowała kobieta, ale u Normanów już tak, w towarzystwie istniały też towarzyszki, u Skandynawów  normalnym było poświęcenie dzieci królewskich za dobro kraju. Istnieje podanie jakoby ekspansja króla Longobardów została zatrzymana przez kobietę, która zginęła w walce o „ górę”.

Ważne słowo mogiła jest to słowo pochodzące z języka skandynawskiego. U Normanów istniały różne rodzaje mogił najważniejszy to kurhan.

A co z powiedzeniem  o „Wandzie co nie chciała Niemca” – jest to prawda, bo choć bracia, często walczyli ze sobą.

Leszkowie

Nie jesteśmy w stanie dokładnie zbadać tej historii, ale autor jest pewien, że pewne podania pochodzą z wierzeń normańskich.

Po Wandzie rządzili 12 wojewodów, a przekazy o 12 władcach pojawiały się w każdej normańskiej kronice, potem  rządziło kilku książąt imieniem Leszek czyli chytry. Leszek I  i Leszek II -  zachowało się wiele historii o ich licznych fortelach.

Popiel

Rodzina Popielów obciążyła się nienawiścią Słowian, jednocześnie z narastającą niechęcią do lechickich władców, zmienia się pierwotna nazwa plemienia ze Slavi na Sclavi czyli niewolnicy. Głównymi handlarzami niewolnikami słowiańskimi nie byli wbrew pozorom Niemcy a Normanowie. Dla chrześcijan handle ludźmi był największym grzechem.

Popiel jest to  słowiański przekład starogermańskiego imienia Oscherich lub Ascherich. Posiadał przydomek Chwostek- od miotły, oznaczało człowieka z długimi, rozczochranymi włosami, jest to częsta fryzura Normanów. Chwostek oznaczał również szaleniec, nierządnik.

Popiel miał rządzić z 20 stryjami. Pewnego dnia udawał umierającego i wezwał na pożegnanie swoich stryjów. Podczas uczty zostali oni  poczęstowani przez żonę Popiela napojem, który okazał się trucizną. Popiel sam pozostał władcą. Jednak zemstę zaprzysięgli potomkowie stryjów- zwani mysingami. Popiel uciekł do wieży nad jezioro Gopło  i zginął w niej, jako ostatni lechicki król Polski. Podobna historia o Ingialdzie.  Według Szajnochy Hasting  zdobywca Luny to syn Popiela.

 

W kronikach pojawiała się nazwa Velinana. Słowo to oznaczało Słowian i Normanów, oznaczało ono również mieszkańców starosłowiańskiego miasta Julin- później nazwanego Wieluń. Było to największe miasto handlowe i dlatego mogli kronikarze nadać nazwę całemu plemieniu. W kronikach pojawia się nazwa Madżek – nazwa arabska Normanów.

 

Upadek Lachów- Piast

840 rok, kiedy upada Popiel jest to okres ważnych działań, zarówno  ówczesnego papieża, jak i Ludwika Pobożnego, przeciwko Normanom. Chcieli ich chrystianizacji. Już Karol Wielki dążył do zniszczenia potęgi Normanów. IX w. to zachwianie potęgi Skandynawów, wszędzie gdzie ludy buntowały się przeciwko panowaniu normańskiemu dostawały pomoc cesarza i papieża.

Piast – trudnił się rolą, mieszkał na podzamczu, chciał zrobić postrzyżyny synowi. Piast jest to imię, które oznaczało domownika, wychowawcę pańskich dzieci. W tym samym czasie w zamku postrzyżyny miał mieć syn Popiela, na drodze, według legendy, pojawiło się dwóch aniołów. W rzeczywistości byli to najprawdopodobniej misjonarze. Popiel, który był poganinem, źle przyjął wędrowców. U Piasta spotykają się ze szczerym i radosnym przyjęciem. Aniołowie- misjonarze odwdzięczają się, strzygą syna Piasta- Siemowita, który później staje się władcą Słowian.

 

Zabytki lechickie:

  • System państwowy- tysięcznicy, setnicy, piędziesiątnicy,
  • Długo jeszcze  Jum był zakusem dla sąsiadów,
  • „starodawne związki” ze Skandynawią- np. Mieczysław i Bolesław to najprawdopodobniej wujowie Knuta,
  • Książęta „ z rodu Popiela” – pozostali normańscy książęta
  • Nazwa- Polacy, lecz na wschodzie używane określenie Lachy

Zabytki społeczne:

  • Zasada państwa- kwestia wyboru pomiędzy  dziedzicznością a elekcyjnością, a Piastowie dzielili państwo pomiędzy swoich synów, ostatecznie zwyciężyła elekcyjność jak u Normanów.
  • Normanowie – władcy czynili też obietnice dla dobra państwa- pacta conventa
  • Pierwszym obowiązkiem nowego króla było pochowanie starego króla, podobnie było w państwach normańskich,
  • Szlachta od słowa slagt wyraz oznaczający rodzinę, ród
  • Stolica od stol czyli tron królewski
  • Książe od konung
  • Sejm/siem- sam, saejma- zbór, zgromadzenie, zgoda, obradować
  • Siemowit – sławny w Sejmach , wit – mąż sławny
  • Wiec od wet – zgromadzenie

 

Zabytki wojenne:

  • Każdy szlachcic miał obowiązek służby wojskowej, tak samo jak Skandynawowie,
  • Tradycja tarczy białej i czerwonej- biała oznaczała pokój, czerwona wojnę
  • Ustawienie wojska w klin,
  • Tradycja wici,
  • Hetman  w tłumaczeniu oznacza naczelnika rodziny,
  • Druh- od słowa dzing- sługa, towarzysz wojenny,
  • Chwat- hwat- zuch, zwinny, usłużny i wiele innych.

Zabytki bałwochwalcze:

  • według Szajnochy bardzo wiele bóstw słowiańskich wywodziło się wprost z normandzkich odpowiedników,

słowiański - normandzki

  • Perkun to Fairguns
  • Prija- Freija,
  • Żiwie- Sif,
  • Lada- Olda
  • Prowe- Prowe- próba, wyrocznia,
  • Herowit lub Gerowit – Herowit- bóg wojny,
  • Jesse- As, Aes ( czasami pisane Esse)
  • Wiara- Wara- bogini małżeństw pogańskich- nawet dziś mówi się, żyć na wiarę
  • Fryga normańska bogini zalotności dziś używa się stwierdzenia „ zwinna jak fryga” do określenia dziewczyny zalotne
  • według autor,a słowiański wyraz biskup również pochodzi od normańskiego słowa, które brzmi i pisane jest tożsamo, według innych badaczy nazwę to nadawano już pogańskim kapłanom
  • skandynawskie obyczaje w polskiej tradycji:
    • u Skandynawów inaczej niż u Słowian silna wiara w życie w pozagrobowe i silny kult zmarłych,
    • Skandynawowie mieli specjalny zwyczaj wspominania zmarłych wydawali uczty paeminne- czyli wspominkowe
    • litewskie dziady według Szajnochy również pochodzi od normandzkiego doed
    • mniej więcej w porze Bożego Narodzenia, Skandynawowie obchodzili święto Thora- boga słońca- elementy tego kultu pozostały do dzisiaj i stanowią elementy tradycji wigilijnej,
    • jako symbol czci dla Słońca Skandynawowie wystawiali na bramach zagród koła, co też do dziś można spotkać u nas,
    • tradycja andrzejek również pochodzi od Skandynawów,
    • obrzęd kąpieli był bardzo częsty u Skandynawów- również takie obrzędy obchodzona za Bolesława Chrobrego,

Zabytki przypowieściowe:

  • przypowieści o  Krakusie, Leszku i Popielu,
  • podanie o ślepocie Mieszka I – przejrzał dopiero jako 7 letnie dziecko, podobna opowieść o królu Offie,
  • historia detronizacji Mieszka Starego, a wstąpienie na tron Kazimierza Sprawiedliwego- według tej opowieści przed tron Mieszka przybyła stara kobieta, która poskarżyła się na swojego syna, który pozwolił rozszarpać wilkom jej trzodę, syn oskarżał o to samo najemników, jednak książę  skazał syna i trzymał stronę matki, po wyroku powstał biskup krakowski Getko odezwał się tymi słowami, „ Mądrze osądziłeś książę. Ta uboga niewiasta to ziemia krakowska, synem jesteś ty, trzodą twój lud, najemnikami urzędnicy”. Według tej powieści po usłyszeniu tego Mieszko był zmuszony do ustąpienia z tronu. – podobna historia o Olafie Skotkonungu. Biskup krakowski , który występuje w pierwszej opowieści zwie się Getko  tj. właściwie Got, członek normańskiego rodu Gryfitów.
  • historia niewiernych żon, mężowie wraz z Bolesławem Śmiałym wyjeżdżają, one w „ponowne ze służalcami weszły małżeństwa”, mężowie powracają zostawiając króla, ten gdy powróci zemścił się zarówno na mężach, jak i na żonach – historia rycerstwa Wilhelma Zdobywcy czy królów Frotona i Haralda
  • przysłowia:
    • gdzie diabeł nie może tam babę poszli,
    • jaki pan taki kram,
    • ręka rękę myje
    • nie w jednym dniu Rzym zbudowano,
    • Kruk krukowi oka nie wykole,
    • kupić kota w worku,
    • zły to ptak co własne gniazdo kala.

Zabytki językowe:

  • wiele wyrazów przejęli również Normanowie od Słowian, jednak stanowczo najwięcej przejęli Słowianie od Normanów,
  • zaimek on słowiański  hon, hona- normandzki hon, han
  • ten- then
  • sam- thesame
  • po- pae
  • „rz”- według Szajnochy w językach normańskich r przechodziło w z ,
  • sąsiad- w staropolskim samsiad- samsaet
  • druh- drugi, driugan,
  • dług- dulg,
  • człek- modyfikacja skalk,
  •  polski swar ( łajanie)- swar  w znaczeniu odpowiedź,
  • lichwa- leihran- pożyczać,
  • złota, Złotniki, Złotoryja- nie ma nic wspólnego ze złotem lecz z wyrazem slott- zamek
  • szkoda- skada
  • skrzynia- skrin,
  • flaszka-fiaska,
  • pukać- pukke,
  • kula- kula,
  • sster-styr,
  • smakować- smaka,
  • orędzie- aerende,
  • buda- abode- mieszkanie,
  • drab- drab- zabójca,

Zabytki nazw miejscowych -

  • wykopaliska normańskie około Poznania, i Międzyrzecza
  • Kurpie Mazowieccy wg. opisu to potomkowie Gotów,
  • W okolicy Sędomierza ( pisownia oryginalna) znajduje się Mogiła Ruszcza- jedno z większych miejsc wykopalisk,
  • Nazwy:
    • Pomorze- naprzeciwko w Szwecji leżała prowincja Moere czyli Nadmorze, pae- po, stąd Pomorze,
    • Najstarsze miasto Pomorza Słowiańskiego Białygród z niemieckiego Balgrad, tę samą nazwę miała okolica między Finlandią a średnią ( środkową) Szwecją-  Balgrad, Balgardsida,
    • Warmia, Sambia, Romoe,- od skandynawskiej prowincji Waermeland, Samland, Ramoe,
    • Plemię- Widiwarów- vidi vari- biali ludzie- część Danów
    • Wisła – według Długosza jej pierwotną nazwą była Biała Woda ,według lechickiej elity Wisła nazywana była Wandal
    • U ujścia - Wisła dzieli się na dwie odnogi. Jedna zwana Samicą od sam samme. Druga lacha od lag, laha- koryto, stojąca woda
    • Warta – Waerta,
    • Rzeka Nida w Polsce i we Szwecji,
    • Gopło- od słowa Gefle
    • Wiślica- wiz – biały,
    • Góra Lechowa w Gnieźnie od lach, lech, lag, loeg, - prawo, góra zgromadzeń sądowych,
    • Kruszwica- Krus – garnek, dzban, urna, wik- wielka osada miejska
    • Mogiła, Mogilno, Mogilany od mogel
    • Złota, Złotniki, Złotoryja od slot,
    • Złotoryja, Bogoryja – końcówka rei, reja – słup – słup jest symbolem Thora boga wojny
    • Chełm, Chełmno- holm – kępa suchego lądu wśród bagnisk,
    • Toruń- torn - wieża, toern- bagno, Taurn albo Toma okolica w Szwecji,
    • Płock- Paltsk, Paltesk, od tego samego źródła Połock,
    • Rawa- rawa – spoczynek, miejsce spoczynku
    • Sędomierz- Sendomar, Sendomii,
    • Tyniec- tun, tyn, - miasto,
    • Czorsztyn- skorsten- komin,
    • Gniezno- zamek, gniazdo,
    • Kalisz- w Szwecji wieś Calisia,
    • Mazowsze, Masovia- od maese, mase – bagno, moczary,

Zabytki rodowo- imienne

  • Końcówki imion : - sław, - mierz nie są świadectwem słowiańskości
  • –sław  odpowiada –lof, sława, chwała, Jarosław
  • – mierz – od mar np. Waldemar ,
  • Końcówka  nazwisk –ski , przeszło od Normanów,
  • W wielu kronikach skandynawskich pojawiają się nazwiska polskobrzmiące: Grenski, Swenski, Troński,
  • Niesłowiańskie:
    • Jaxa
    • Jarand,
    • Plichta od obowiązku,
    • Wydżga- wróżbita
    • Polskie imię Jan po skandynawsku brzmi tak samo