Władysław II Wygnaniec

Bolesław IV Kędzierzawy

Kazimierz II Sprawiedliwy

Leszek Biały

Władysław III Laskonogi

Henryk I Brodaty

Leszek Czarny

Wacław II

Zabójstwo Przemysła II - Wojciech Gerson

Władcy dzielnicowi Polski


 

1138-1146 (okres panowania)

A1502002

Władysław II Wygnaniec , (1105-1159) syn Bolesława Krzywoustego i księżniczki ruskiej Zbysławy. Ok. 1125 r. poślubił córkę margrabiego Austrii Leopolda III Agnieszkę, wnuczkę cesarza Henryka IV. Od r. 1138 książę Śląska, wyznaczony przez ojca na dzielnicę senioralną. Po przegranej wojnie z młodszymi braćmi, został wypędzony z kraju. Przebywał na dworze swojego szwagra, króla Niemiec Konrada III. Na dzielnicę śląską powrócili dopiero jego synowie: Bolesław Wysoki, Mieszko Plątonogi i Konrad.

 

 

1146-1173 (okres panowania)

A1502004

Bolesław IV Kędzierzawy, (ok. 1125-1173) zgodnie z testamentem Bolesława Krzywoustego otrzymał Mazowsze i część Kujaw. Był synem Bolesława Krzywoustego i Salomei, hrabianki Bergu. Po wygnaniu Władysława II przejął we władanie również dzielnicę senioralną.. Na mocy układu z Fryderykiem Barbarossą w Krzyszkowie pod Poznaniem został zmuszony do zapłacenia trybutu i złożenia przysięgi wierności cesarzowi.

 

 

1173-1177, 1191, 1198-1199, 1199-1202 (okres panowania)

A1502006

Mieszko III Stary, (ok. 1126-1202). Był synem Bolesława Krzywoustego i Salomei. Od r. 1138 książę wielkopolski. Dzielnicą senioralną władał w latach: 1173-1177, 1191, 1198, 1199-1202. Ok. 1140 poślubił Elżbietę, siostrę króla węgierskiego Beli II, a po jej śmierci księżniczkę kijowską Eudoksję. W dzielnicy senioralnej chciał wprowadzić silną administrację oraz chciał zreformować system monetarny.

 

 

1177-1191, 1191-1194 (okres panowania)

A1502008

Kazimierz II Sprawiedliwy, (1138-1194) syn Bolesława Krzywoustego i Salomei. Książę wiślicki (od 1167 r.) sandomierski (od 1168 r.) wielki książę od 1177 r. Po zdobyciu dzielnicy senioralnej podporządkowali mu się wszyscy książęta piastowscy. Przyczyną jego śmierci mogło być otrucie podczas uczty. Pozostawił dwóch synów: Leszka Białego i Konrada Mazowieckiego.

 

 

1194-1198, 1199, 1206-1210, 1211-1227 (okres panowania)

A1502010

Leszek Biały, (ok. 1187-1227) syn Kazimierza Sprawiedliwego i księżniczki morawskiej Heleny. W okresie jego rządów w Krakowie, utrwalił się dziedziczny charakter dzielnicy krakowskiej i tym samym załamała się zasada senioratu.

 

 

1202-1206, 1228-1231 (okres panowania)

A1502012

Władysław III Laskonogi, (ok. 1161-1231) Książę poznański, gnieźnieński i krakowski. Syn Mieszka III Starego i księżniczki kijowiskiej Eudoksji. Po ojcu odziedziczył energię i bystrość umysłu, a także skłonność do wspierania zachowania pryncypatu i uzależnienia Kościoła od władzy świeckiej. Od 1202 r. książę w wielkopolsce i małopolsce, musiał ustąpić z Krakowa przed Leszkiem Białym. Jednakże, po jego śmierci powrócił na tron małopolski. Zmarł 18 VII 1231 r.

 

 

1210-1211 (okres panowania)

A1502014

Mieszko IV Plątonogi, (ok. 1131/1146-1211) Książę raciborski, opolski i krakowski. Syn Władysława II Wygnańca i księżnej śląskiej i krakowskiej Agnieszki Babenberg. Dzieciństwo spędził wraz z ojcem w Saksonii. Do Polski powrócił wraz z bratem Bolesławem I Wysokim w 1163 r. po interwencji cesarza Fryderya Barbarossy u Bolesława Kędzierzawego. Od tego czasu do 1172 r. władali wspólnie na Śląsku, następnie rządził księstwem raciborskim i od 1201 r. równiez księstwem opolskim. W 1210 r. dzieki wsparciu krakowskich Gryfitów został księciem krakowskim, lecz 16 V 1211 r. zmarł.

 

 

1231-1238 (okres panowania)

A1502016

Henryk I Brodaty, (ok. 1163-1238), syn Bolesława Wysokiego i Krystyny. Książę wrocławski, krakowski i wielkopolski. Lokował miasta i wsie na prawie niemieckim. Rozwinął górnictwo, zwłaszcza wydobycie złota w okolicy Złotoryi i Lwówka. Jako potężny książę polski usiłował zjednoczyć Polskę.

 

 

1238-1241 (okres panowania)

A1502018

Henryk II Pobożny, (ok. 1196/1204-1241), syn Henryka I Brodatego i Jadwigi, księżniczki merańskiej i późniejszej świętej. Książę wrocławski, krakowski i wielkopolski. Kontynuuował politykę ojca, w przeciwieństwie do Henryka Brodatego Henryk II zyskał poparcie Papieża, dzięki czemu umocnił swoją pozycję względem polskiej episkopatu. Utrzymał zdobycze ojca, które powiększył o odebrany Brandenburczykom Santok. Zginął w bitwie z Mongołami pod Legnicą w 1241 r. Według Długosza jego pozbawione głowy ciało miano rozpoznać po radzie żony księcia, gdyż miał on posiadać sześc palców u lewej stopy.

 

 

1241 (okres panowania)

A1502020

Bolesław II Rogatka, (ok. 1220/1225-1278), syn Henryka II Pobożnego i Anny Przemyślidki, córki króla Czech Przemysła Otokara I. Książę wrocławski, krakowski, legnicki, głogowski i książę południowo-zachodniej Wielkopolski. Objąwszy dziedzictwo ojca w młodym wieku od początku rządów musiał zmierzyć się z pretendentami do swoich tytułów. Już w 1241 r. utracił księstwo krakowskie na rzecz Bolesława V Wstydliwego. Inaczej potoczyły się losy dzielnicy wielkopolskiej, Bolesław II Rogatka przez sześć lat walczył tam o władzę z Bolesławem Pobożnym i Przemysłem I i w 1247 r. ostatecznie zrezygnował z nabytków wielkopolskich. Także na Śląsku wdał się w konflikt z domagającymi się udziału w rządzach młodszymi braćmi, efektem walk było m.in. sprzedanie połowy ziemi lubuskiej arcybiskupowi magdeburskiemu. Spory z braćmi przerwała dopiero śmierć Bolesława 26 XII 1278 r. w Legnicy.

 

 

1241-1243 (okres panowania)

A1502022

Konrad I Mazowiecki , (ok. 1187-1247), syn Kazimierza Sprawiedliwego i księżniczki morawskiej Heleny. Książę mazowiecki, kujawski, sieradzki i łęczycki. Osadził na pograniczu mazowiecko – pruskim zakon krzyżacki. Z małżeństwa z księżniczką ruską Agafią miał dwóch synów: Kazimierza (ojca Władysława Łokietka) i Siemowita I.

 

 

1243-1279 (okres panowania)

A1502024

Bolesław V Wstydliwy, (ok. 1226-1279), syn Leszka Białego i Grzymisławy, księżniczki ruskiej. Książę sandomierski i krakowski od dziecka wplątany był w sieć konfliktów pomiędzy książętami dzielnicowymi. Jako siemiolatek więziony był przez Konrada I Mazowieckiego w Czersku, skąd uciekł i otrzymał opiekę u Henryka I Brodatego, który wymógł na Konradzie zwrot Bolesławowi ziemii sandomierskiej. W 1243 r. Bolesław Wstydliwy opanował Kraków i oparł się atakom Konrada Mazowieckiego. Siedzący pewnie na tronie Bolesław V Wstydliwy zajął się sprawami wewnętrznymi. W 1251 r. odkryto złoża soli w Bochni i rozpoczęto eksploatację, w 1257 r. Bolesław ulokował Kraków na prawie magdeburskim. Umarł bezdzietnie 7 XII 1279 r., gdyż wraz z żoną, późniejszą św. Kingą, złożyli śluby czystości.

 

 

1279-1288 (okres panowania)

A1502026

Leszek Czarny, (ok. 1240-1288), syn Kazimierza I Kujawskiego i konstancji wrocławskiej, córki Henryka II Pobożnego. Książę łęczycki, sieradzki, krakowski i sandomierski. W 1259 r. zaczął sprawować rządy w księstwach łęczyckim i sieradzkim, wydzielonych mu przez ojca. Do tej decyzji miał skłonić Kazimierza I Kujawskiego bunt Leszka Czarnego i jego brata Siemomysła (późniejszego Ziemomysła inowrocławskiego). Utrzymywał przyjazne stosunki z Bolesławem V Wstydliwym, który w swoim testamencie zapisał Leszkowi księśtwo krakowskie i sandomierskie. Po śmierci Bolesława w 1279 r. Leszek Czarny na tronie Małopolski borykał się z wieloma przeciwnościami. W 1280 r. pokonał koalicję pod wodzą księcia halickiego Lwa Daniłowicza składającą się z Tatarów, Jaćwingów i możnowładztwa krakowskiego. W 1282 r. miał miejsce kolejny najazd Jaćwingów i Litwinów, a pięc lat później atak tatarski. Po burzliwych rządach Leszek Czarny zmarł w 1288 r. w Krakowie.

 

 

1288-1289 (okres panowania)

A1502028

Bolesław VII Siemowitowicz, (po 1251-1313), syn Siemowita I mazowieckiego i księżniczki halickiej Perejesławy, znany też jako Bolesław II mazowiecki. Książę płocki,sandomierski i krakowski. Niewiele wiadomo o Bolesławie przez objęciem przez niego w 1275 r. księstwa płockiego, w okresie między śmiercią ojca Bolesława II Siemowita I mazowieckiego w 1262 r., a 1275 r. władzę na mazowszu sprawowali Bolesław Pobożny i matka Bolesława Perejesława. Między Bolesławem a jego bratem Konradem, któremu przypadło księstwo czerskie, rozgorzała wojna o mazowsze, która toczyła się do 1289 r. i utrwaliła dotychczasowy podział domen. w 1288 r. po śmierci Leszka Czarnego Bolesław II Mazowiecki został przez tamtejszych możnych powołany na tron krakowski jako Bolesław VII Siemowitowicz. Wtenczas rozgorzała wojna o Kraków między Bolesławem a Henrykiem IV Probusem zakończona zwycięstwem księcia Bolesława. Rządził on w małopolsce przez rok, ponieważ jego decyzja oddania Konradowi II Czerskiemu ziemi sandomierskiej doprowadziła do buntu możnych krakowskich. Bolesław powrócił na mazowsze i zmarł 20 IV 1313 r. w Wyszogrodzie.

 

 

1288-1290 (okres panowania)

A1502030

Henryk IV Prawy, (Probus) (ok.. 1257-1290), książę wrocławski i krakowski, syn księcia wrocławskiego Henryka III, wnuk Henryka Pobożnego. Był jednym z najpotężniejszych książąt śląskich.

 

 

1290-1291, 1295-1296 (okres panowania)

A1502032

Przemysł II , (1257-1296), syn Przemysła I i Elżbiety, córki Henryka Pobożnego. Książę wielkopolski, król Polski od r. 1295. Wspierał proces kolonizacji na prawie niemieckim.

 

 

1291-1305 (okres panowania)

A1502034

Wacław II , (1271-1305), syn Przemysła Ottokara II. Król czeski od r. 1278, król polski od r. 1300. Po zhołdowaniu księstw bytomskiego, opolskiego i cieszyńskiego zaczął podporządkowywać sobie ziemie polskie. W 1303 r. poślubił Ryksę Elżbietę, córkę Przemysła II poprzedniego króla Polski. Małżeństwem tym umocnił swoje prawa do Wielkopolski.

 

 

1305-1306 (okres panowania)

A1502036

Wacław III , (1289-1306), Tytularny władca Polski w latach 1305-1306. Syn Wacława II. Król Węgier od r. 1301, król Czech i Polski od r. 1305. ostatni przedstawiciel dynastii Przemyślidów.

 

 

1289, 1320-1333 (okres panowania)

A1502038

Władysław I Łokietek , (1260-1333), syn Kazimierza I Kujawskiego i Eufrozyny opolskiej, córki Kazimierza I opolskiego. Książę brzesko-kujawski, król Polski w latach 1320-1333. W 1289 r. podjął nieudaną próbę opanowania Krakowa, po śmierci Przemysława II w 1296 r. objął księstwo wielkopolskie, w tym samym roku zajął pomorze gdańskie. w 1304 r. zawiązał się pod przewodnictwem Papieża sojusz między Andegawenami, Rudolfem Habsburgiem i Władysławem Łokietkiem przeciw Wacławowi II. Dzięki temu już w rok później Łokietek zdobył władze w Małopolsce, umocnioną stłumieniem buntu wójta Albeta w Krakowie w 1311 r. Papież Jan XXII wyraził zgodę na koronację księcia Władysława, która odbyła się 20 I 1320 r. w katedrze wawelskiej. Król zmarł 2 III 1333 r. w Krakowie.