Społeczeństwo, kultura, gospodarka


Struktura społeczna.


Dominującą warstwą społeczną była szlachta, jednak, mimo postulatów równości szlacheckiej, coraz bardziej zróżnicowana. Przewagę, szczególnie w XVII w. zaczęła zdobywać magnateria.


Do magnatów zaliczała się szlachta posiadająca więcej niż 10 wsi. Z czasem posiadłości magnackie rozrosły się tworząc małe „państwa”, tzw. latyfundia. Magnaci piastowali w Rzeczpospolitej najwyższe stanowiska. Następną warstwą była tzw. średnia szlachta, która skupiała właścicieli co najmniej 1 wsi. Średnia szlachta piastowała również urzędy państwowe Do szlachty zaliczała się także drobna szlachta (właściciele części wsi), szlachta zagrodowa (zaściankowa), gołota (szlachcice nie posiadający ziemi mi nie piastujący urzędów). Z czasem, w połowie XVII w. znaczenie magnaterii znacznie wzrosło kosztem szlachty średniej. Dążenia szlachty i magnaterii doprowadziły do osłabienia władzy królewskiej. Wyrazem rosnącego znaczenia szlachty, a w tym magnaterii, była instytucja liberum veto, pozwalająca na wolny sprzeciw na sejmie. Liberum veto było w okresie panowania magnaterii powodem zrywania sejmów.


Budowa Zamościa.


Rozpoczęła się na zlecenie Jana Zamojskiego budowa Zamościa. Projekt budowy przygotował włoski architekt Bernard Morand. Budowa zakończona została w XVII w.



Budowa rezydencji magnackich.


Powstały renesansowe rezydencje magnackie: rezydencja Leszczyńskich w Baranowie zbudowana według projektu architekta włoskiego Santi Gucciego, oraz zamek Krasickich w Krasiczynie.

 


Pożar na Wawelu.


W północnym skrzydle zamku wawelskiego wybuchł pożar, który strawił całe skrzydło. Później zamek został odbudowany. Pożar był bezpośrednią przyczyną przeprowadzki króla Zygmunta III Wazy do Warszawy.

 

 

Rzeczpospolita "Spichlerzem Europy".


Handel zbożem przez port gdański był w fazie rozkwitu. Osiągnął rekordową wielkość 115521 łasztów. Rzeczpospolita w XVI-XVIII w. nazywana była spichlerzem Europy z uwagi na główne źródło dochodów – eksport zboża. Było to możliwe dzięki systemowi pańszczyźniano-folwarcznemu.